Ο δικτάτορας Φράνκο πήρε ρεβάνς από την ΕΣΣΔ

Γράφει ο Κώστας Τζανιδάκης*

Μετά τα πρώτα δειλά αλλά ταυτόχρονα και ενθαρρυντικά βήματα που έγιναν το 1960 στη Γαλλία, τέσσερα χρόνια μετά η Ισπανία ανέλαβε να διοργανώσει το 2ο Κύπελλο Εθνών Ευρώπης. Δυτική Γερμανία και Σκωτία δεν πείστηκαν και πάλι να συμμετάσχουν ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν η Φιλανδία και η Κύπρος. Αντίθετα Αγγλία και Ιταλία άλλαξαν σκεπτικό και αποφάσισαν να μετρήσουν τις δυνάμεις τους για πρώτη φορά.

Η αποχώρηση της …Ελλάδας!

Η Εθνική μας ομάδα, σε αντίθεση με το προηγούμενο euro, στάθηκε αρκετά τυχερή στην κλήρωση των προκριματικών, αφού κλήθηκε να αντιμετωπίσει την θεωρητικά ασθενέστερη Αλβανία. Δυστυχώς όμως υπολόγιζε χωρίς τον ξενοδόχο. Η ΕΠΟ, για καθαρά πολιτικούς λόγους, αποφάσισε να μην κατέβουμε στις αναμετρήσεις, με φυσικό επακόλουθο οι αντίπαλοι μας να περάσουν στη φάση των ‘’16’’ χωρίς καν να ιδρώσουν. Χωρίς αγώνα πέρασαν επίσης η κάτοχος του κυπέλλου Σοβιετική Ένωση καθώς και η Αυστρία με το Λουξεμβούργο που ευνοήθηκαν από την κλήρωση.

Οι δύο προκριματικοί γύροι

Αγγλία και Ιταλία όπως είπαμε έλαβαν μέρος για πρώτη φορά, η οποία όμως δεν ήταν και ιδιαίτερα τυχερή γιαυτούς. Οι Άγγλοι στην πρώτη προκριματική φάση, έχοντας προπονητή τον μεγάλο Αλφ Ράμσεϊ αλλά το μυαλό τους περισσότερο στο Παγκόσμιο Κύπελλο που θα διοργάνωναν 2 χρόνια αργότερα, τέθηκαν αντιμέτωποι με την πολύ πιο προετοιμασμένη Γαλλία. Αποτέλεσμα το πρώτο παιχνίδι στο Χίλσμπορο να λήξη ισόπαλο με 1-1 ενώ στη ρεβάνς οι ‘’τρικολόρ’’ να πάρουν άνετα την πρόκριση με το επιβλητικό 5-2. Την ίδια τύχη με τους Άγγλους είχε και η Τσεχοσλοβακία (τρίτη το 1960), η οποία έπεσε θύμα της Ανατολικής Γερμανίας (1-1, 1-2)

Στη φάση των ‘’16’’ η Ιταλία των δύο Παγκοσμίων Κυπέλλων, βρέθηκε απέναντι στην φορμαρισμένη και κάτοχο του θεσμού Σοβιετική Ένωση. Στο πρώτο ματς που έγινε στη Μόσχα οι Σοβιετικοί επικράτησαν με 2-0 ενώ η ρεβάνς της Ρώμη έληξε ισόπαλη με 1-1.

Την μεγάλη έκπληξη όμως πέτυχε το λιλιπούτειο Λουξεμβούργο πετώντας έξω από τη συνέχεια του θεσμού την Ολλανδία. Παρότι το πρώτο παιχνίδι που έγινε στο Άμστερνταμ έληξε ισόπαλο με 1-1, οι παράγοντες του Λουξεμβούργου δεν πίστευαν ότι η εθνική τους ομάδα ήταν ικανή να πάρει την πρόκριση και έχοντας στο μυαλό τους και την εμπορική πλευρά αποφάσισαν η ρεβάνς να δοθεί στο…Ρότερνταμ! Αυτό όμως δεν εμπόδισε σε τίποτα τους παίκτες του Μεγάλου Δουκάτου να πετύχουν περιφανή νίκη με 2-1 αφήνοντας όλη την Ευρώπη κυριολεκτικά άφωνη.

Οι προημιτελικοί

Η φάση των ‘’8΄΄ ανέδειξε ένα σπουδαίο ντέρμπυ ανάμεσα στη Γαλλία και την Ουγγαρία. Στο πρώτο παιχνίδι στο Παρίσι οι ‘’Μαγγιάροι’’ αποδίδοντας εξαιρετικό ποδόσφαιρο, κατάφεραν να φύγουν νικητές με 3-1, θυμίζοντας παλιές καλές στιγμές της ομάδας του 1954 που τόσο άδικα έχασε το Παγκόσμιο Κύπελλο. Στη ρεβάνς της Βουδαπέστης δεν άφησαν κανένα περιθώριο στους Γάλλους και διπλασίασαν τις νίκες τους με 2-1. Στα άλλα παιχνίδια η Σοβιετική ένωση πέρασε εύκολα το εμπόδιο της φιναλίστ του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1958 Σουηδίας με δυο νίκες ( 2-1 εκτός, 3-1 εντός), η Ισπανία δε συνάντησε κανένα πρόβλημα με το Έυρε ( 5-1 εντός, 2-0 εκτός) ενώ η Δανία ξεπέρασε σε αγώνα μπαράζ το εμπόδιο του σκληροτράχηλου Λουξεμβούργου νικώντας το με 1-0 και αφού είχαν προηγηθεί δύο ισοπαλίες με 3-3 και 2-2(τόσο δεν ίσχυε το εκτός έδρας γκολ)

Η τελική φάση

Στην Ισπανία αποφάσισε η ΟΥΕΦΑ να δώσει το χρίσμα του οικοδεσπότη για την τελική φάση, παρά το γεγονός ότι συμμετείχαν δύο ομάδες από το ανατολικού μπλοκ και ο κίνδυνος του μποϋκοτάζ ήταν πάντα ορατός, Τελικά ΕΣΣΔ και Ουγγαρία κατέβασαν τους τόνους και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι λίγους μήνες πριν είχαν ξεκινήσει και πάλι διπλωματικές σχέσεις με του Ισπανούς του Φράνκο, δεν επαναλήφθηκαν τα θλιβερά φαινόμενα του 1960 (αντίστροφα αυτή τη φορά).

Στον πρώτο ημιτελικό που έγινε στο κατάμεστο Μπερναμπέου η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με την Ουγγαρία., Χωρίς τον Ντι Στέφανο αλλά και τον Πούσκας πλέον στη σύνθεση της, προηγήθηκε με 1-0 χάρη σε ένα τέρμα που πέτυχε ο Περέδα στο 35΄. Η Ουγγαρία δεν το βαλε κάτω και 5 λεπτά πριν τη λήξη πάγωσε το γήπεδο ισοφαρίζοντας 1-1 με γκολ του Νάγκι. Το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση όπου οι Ισπανοί κατάφεραν να πάρουν το πολυπόθητο εισιτήριο για τον τελικό επικρατώντας με 2-1, έχοντας σαν σκόρερ τον Αμάνθιο στο 113’.

Στο άλλο παιχνίδι οι Σοβιετικοί έκαναν έναν υγιεινό περίπατο κερδίζοντας εύκολα τους Δανούς με 3-0 (18’ Βορονίν, 40’ Πονεντέλνικ, 9’ Ιβανόφ), οι οποίοι απλά με την παρουσία τους είχαν κάνει την μεγάλη υπέρβαση . Παρόλα αυτά ο μικρός τελικός που έγινε στην Βαρκελώνη μπροστά σε λιγότερους από …5.000 θεατές δεν είχε διαδικαστικό χαρακτήρα όπως πίστευαν οι περισσότεροι, με τους Δανούς να προβάλλουν σθεναρή αντίσταση απέναντι στους Ούγγρους και το παιχνίδι να λήγει στην κανονική του διάρκεια με 1-1(10’ Μπένε – 85’ Μπέρτελσεν). Στην παράταση οι Μαγγιάροι επέβαλαν την ανωτερότητα τους και τελικά επιβλήθηκαν με 3-1 χάρη σε δύο γκολ που πέτυχε ο Νόβακ στο 107’(πεν) και 111’.

Ο μεγάλος τελικός

Ισπανία απέναντι στη Σοβ.Ένωση λοιπόν σε ένα παιχνίδι όπου ο δικτάτορας Φράνκο είχε δώσει περισσότερο πολιτικές παρά αθλητικές προεκτάσεις. Η καταρρακτώδης βροχή δεν εμπόδισε σε τίποτα το να πάρει το γήπεδο ‘’φωτιά’’, όταν στο 6 λεπτό ο Περέδα άνοιξε το σκορ για λογαριασμό των Ισπανών. Δύο λεπτά αργότερα πλήρης παγωμάρα όταν ο Χουσάινοφ ισοφαρίζει και φέρνει το ματς στα ίσια. Το παιχνίδι συνεχίστηκε αμφίρροπο μέσα σε μία ιδιαίτερα φανατισμένη ατμόσφαιρα, με τους παίκτες και των δύο ομάδων να δίνουν σκληρές μάχες. Έξι λεπτά πριν το τέλος ο Μαρθελίνο λύτρωσε 100.000 ισπανούς πετυχαίνοντας το νικητήριο γκολ και δίνοντας το τρόπαιο στην πατρίδα του.

Το δεύτερο Κύπελλο Εθνών Ευρώπης είχε περισσότερες συμμετοχές από το προηγούμενο (29), περισσότερους θεατές στις κερκίδες αλλά και πάλι έντονο πολιτικό χρώμα. Σιγά σιγά άρχισε να γνωρίζει σημαντική αναγνώριση και να καθιερώνεται στις συνειδήσεις του κόσμου σαν μία από τις σημαντικότερες διοργανώσεις της γηραιάς ηπείρου.

Οι συνθέσεις του τελικού

Ισπανία: Ιριμπάρ, Ριβίγια, Ολιβέλια, Καλιέχα, Θόκο, Φουστέ, Αμάνθιο, Περέδα, Μαρτσελίνιο, Σουάρεθ, Λαπέτρα

Σοβιετική Ενωση: Γιασίν, Σουστίκοφ, Σεστέρνεφ, Μούντρικ, Βορονίν, Ανίτσκιν, Τσισλένκο, Ιβάνοφ, Πονεντέλνικ, Κορνέεφ, Χουσάινοφ

* Ο Κώστας Τζανιδάκης είναι Υπεύθυνος Σύνταξης του μουσικού site www.rockandroll.gr

Διαβάστε επίσης:

Εuro 1960: Το πρώτο EURO ήταν... κομμουνιστικό!

Βίντεο Άρθρου