Η Ιταλία στον τελικό με εντολή Γερμανού διαιτητή!

Του Κώστα Τζανιδάκη*

Ιταλία 1968 - μέρος 3ο

Το 1968 ήταν η χρονιά των πρώτων μεγάλων αλλαγών. Το Κύπελλο Εθνών Ευρώπης μετονομάζεται σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα και η προκριματική φάση των αγώνων διεξάγεται για πρώτη φορά με το σύστημα των ομίλων. Η συμμετοχή ξεπερνάει κάθε προηγούμενο, με 31 ομάδες να δίνουν το παρόν και τον θεσμό να αποκτάει την αναγνώριση που από την αρχή αποζητούσε.

Η φάση των ομίλων

Σε επτά ομίλους των τεσσάρων ομάδων και έναν των τριών, χωρίστηκαν οι 31 ομάδες που έλαβαν μέρος στην προκριματική φάση. Ο νικητής κάθε γκρουπ θα περνούσε στην 8άδα, στην οποία συνέχιζε να ισχύει κανονικά το νοκ άουτ σύστημα.
Ο νέος όμως τρόπος διεξαγωγής των αγώνων έκρυβε και δύο μεγάλες εκπλήξεις.

Η πρώτη ήταν ο απρόσμενος αποκλεισμός της Δυτικής Γερμανίας (δεύτερη στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966 στην Αγγλία) η οποία συμμετείχε στον μοναδικό όμιλο που απαρτιζοταν από τρεις μόλις ομάδες. Έχοντας λοιπόν αντιπάλους την φιναλίστ του πρώτου euro Γιουγκοσλαβία και την αδύναμη Αλβανία, χρειαζόταν απλά μία νίκη με τους τελευταίους στα Τίρανα ώστε να σφραγίσει το εισιτήριο της για την επόμενη φάση.

Παρόλα αυτά το παιχνίδι έληξε 0-0, με αποτέλεσμα οι ΄΄πλάβοι΄΄ να πανηγυρίσουν την πρόκριση στις οκτώ καλύτερες ομάδες της ‘’γηραιάς’’ ηπείρου. Η δεύτερη μεγάλη έκπληξη ήρθε με τον αποκλεισμό της Πορτογαλίας του Εουσέμπιο, τρίτη στο Μουντιάλ της Αγγλίας, από την άπειρη Βουλγαρία. Ένα επίσης ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της προκριματικής φάσης ήταν ο οικογενειακός πόλεμος του εβδόμου ομίλου μεταξύ Αγγλίας, Σκωτίας, Ουαλίας και Βορ.Ιρλανδίας, που τελικά ανέδειξε νικητές τους πρώτους!

Η εθνική μας και η ….΄΄αρκούδα΄΄

Η Εθνική μας ομάδα κληρώθηκε να αντιμετωπίσει την περίφημη Σοβιετική Ένωση (νικήτρια του πρώτου euro το 1960 και φιναλίστ το 1964), την Φιλανδία και την Αυστρία. Στο πρώτο παιχνίδι που έγινε στο Καυτατζόγλειο η εθνική μας ομάδα με δύο γκολ του Αλεξιάδη, πέτυχε την πρώτη της νίκη στο θεσμό και έκανε το ιδανικότερο ξεκίνημα.

Το δεύτερο παιχνίδι με την Αυστρία που ήταν προγραμματισμένο για τις 23 Απριλίου του 1967, αναβλήθηκε λόγω του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών δύο μέρες πριν, με αποτέλεσμα να γίνει 6 μήνες αργότερα. Αυτό όμως δεν μας εμπόδισε να πετύχουμε την δεύτερη σερί νίκη μας με 4-1 στο Καραϊσκάκη, χάρη στο χατ τρικ του Σιδέρη και ένα γκολ του Παπαϊωάννου.

Στο Ελσίνκι αποσπάσαμε ισοπαλία με 1-1 από τους Φιλανδούς (το γκολ ο Χάιτας) αλλά δυστυχώς η Σοβιετική ΄΄αρκούδα΄΄ δεν αστειευόταν και όπως ήταν αναμενόμενο γνωρίσαμε δύο φορές την ήττα με 4-0 στη Τυφλίδα και 1-0 στο Καραισκάκη. Το τελευταίο παιχνίδι με την Αυστρία στο Πράτερ δεν τελείωσε ποτέ, καθώς λίγα λεπτά πριν από το σφύριγμα της λήξης και ενώ το σκορ ήταν ισόπαλο 1-1 (το γκολ ο Γκαιτατζής), οπαδοί των γηπεδούχων μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο προκαλώντας εκτεταμένα επεισόδια. Σε γενικές γραμμές ήταν μια αξιοπρεπέστατη παρουσία από την εθνική μας ομάδα, η οποία έδειξε ότι μπορεί να σταθεί πλέον με αξιώσεις σε έναν τόσο σπουδαίο θεσμό.

Η προημιτελική φάση

Στην επόμενη φάση το μεγάλο παιχνίδι που ανέδειξε η κληρωτίδα ήταν αυτό ανάμεσα στην παγκόσμια πρωταθλήτρια Αγγλία και την πρωταθλήτρια Ευρώπης Ισπανία! Στο πρώτο παιχνίδι που έγινε που έγινε στο Γουέμπλευ, οι γηπεδούχοι με ένα τέρμα που σημείωσε ο μεγάλος Μπόμπι Τσάρλτον έξι λεπτά πριν από τη λήξη, κατάφεραν να πάρουν τη νίκη και να κάνουν το πρώτο βήμα της πρόκρισης. Στη ρεβάνς έγινε ένα πραγματικά συγκλονιστικό παιχνίδι. Οι Ισπανοί προηγήθηκαν στο 48’ με γκολ του Αμάνθιο αλλά έξι λεπτά μετά οι Άγγλοι ισοφάρισαν με τον Πίτερς, παγώνοντας τις κερκίδες του Μπερναμπέου.

Την χαριστική βολή στους Ισπανούς έδωσε ο Χάντερ στο 84’ και έστειλε έτσι την ομάδα του Αλφ Ράμσευ στην τελική φάση. Ήταν η διετία (‘66-‘68) όπου οι Άγγλοι παρουσίασαν την πιο ολοκληρωμένη εθνική ομάδα της ιστορίας τους.
Σπουδαία αναμέτρηση ήταν και αυτή ανάμεσα στη Σοβιετική Ένωση και την Ουγγαρία. Στο πρώτο ματς στο Νεπ Στάντιουμ, οι ‘’Μαγυάροι’’ έφυγαν νικητές με 2-0, βάζοντας γερές βάσης πρόκρισης.

Στη ρεβάνς όμως οι Σοβιετικοί ήταν ασυγκράτητοι και με το επιβλητικό 3-0 ανέτρεψαν το εις βάρος τους σκορ και πήραν τον πολυπόθητη πρόκριση.
Θεωρητικά αμφίρροπο ήταν και το παιχνίδι ανάμεσα στη Γιουγκοσλαβία και την Γαλλία, δύο χώρες με σημαντικές διακρίσεις στα προηγούμενα euro. Οι ‘’πλάβοι’’ όμως είχαν αντίθετη γνώμη και αφού απέσπασαν ισοπαλία με 1-1 στο Παρίσι μετέτρεψαν τη ρεβάνς σε τυπική διαδικασία, συντρίβοντας τους ‘’τρικολόρ’’ με 5-1.
Δύσκολη πρόκριση πήρε η Ιταλία απέναντι στη σκληροτράχηλη Βουλγαρία. Οι τελευταίοι έφυγαν νικητές από το πρώτο παιχνίδι που έγινε στη Σόφια με 3-2 αλλά στη ρεβάνς η ‘’Σκουάντρα Ατζούρα’’ πήρε τη νίκη με 2-0 και μαζί την πρόκριση.

Η τελική φάση και το …στρίψιμο της δεκάρας!

Στην Ιταλία αποφασίστηκε να γίνει η τελική φάση, με την κληρωτίδα να φέρνει αντιμέτωπους τους γηπεδούχους με την Σοβ.Ένωση και τους Άγγλους απέναντι στους Γιουγκοσλάβους.

Στον πρώτο ημιτελικό που έγινε κάτω από καταρρακτώδη βροχή, Ιταλία και Σοβ.Ένωση έμειναν στο 0-0, ύστερα και από την ολοκλήρωση της παράτασης. Κρίνοντας με τα σημερινά δεδομένα, ο αγώνας θα έπρεπε να ολοκληρωθεί με την διαδικασία των πέναλτι. Δυστυχώς όμως τότε δεν υπήρχε ακόμα αυτός ο κανονισμός, ούτε προβλεπόταν επαναληπτικός αγώνας (παρά μόνο στον τελικό). Η διαδικασία που θα έπρεπε να ακολουθηθεί για την ανάδειξη του νικητή ήταν το …στρίψιμο της δεκάρας!

Στη αποδυτήρια των διαιτητών λοιπόν ο Γερμανός Τσένσερ, παρουσία των αρχηγών Φακέτι και Σεστέρνιεφ, έστριψε το νόμισμα το οποίο στη συνέχεια έπεσε κάτω και σφήνωσε σε μία ρωγμή του δαπέδου Ο Γερμανός το σήκωσε, το έβαλε στην παλάμη του και στη συνέχεια φώναξε’’ Italy’’! Οι Σοβιετικοί ήταν η πρώτη φορά από το ξεκίνημα του θεσμού που βρισκόντουσαν εκτός τελικού, χωρίς μάλιστα να ηττηθούν.

Στον δεύτερο ημιτελικό η Γιουγκοσλαβία αν και έπαιζε ουσιαστικά με 10 παίκτες από πολύ νωρίς λόγω του τραυματισμού του Ίβιτσα Όσιμ, μετέπειτα προπονητή του Παναθηναϊκού στη δεκαετία του ’90 ( τότε δεν υπήρχε η δυνατότητα αλλαγής παίκτη), κατάφερε να φύγει νικήτρια με γκολ του Τζάιτς, πέντε λεπτά πριν από τη λήξη!
Στον μικρό τελικό οι Άγγλοι, φανερά ανώτεροι, νίκησαν εύκολα τους Σοβιετικούς με 2-0 (39’ Τσάρλτον, 64’ Χαρστ) καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση.

Ο μεγάλος τελικός

Στις 8 Ιουνίου του 1968 έλαβε χώρα στο Ολυμπιακό Στάδιο της Ρώμης ο τρίτος τελικός του θεσμού. Αντίπαλοι κάτω από τα βλέμματα 70.000 θεατών η Ιταλία και η Γιουγκοσλαβία. Ο Βαλκαρέτζι ξαφνιάζει τους πάντες και αφήνει εκτός ενδεκάδας τον περίφημο Ματσόλα ενώ έλειπε λόγω τραυματισμού και ο Ριβέρα. Ο Μίτιτς από την πλευρά του δεν είχε στη διάθεση του τον τραυματία Όσιμ.

Οι Γιουγκοσλάβοι με τον νεανικό ενθουσιασμού που τους διέκρινε μπήκαν πιο δυνατά στο παιχνίδι και προηγήθηκαν 1-0 χάρη σε ένα γκολ που πέτυχε ο Τζάιτς, επτά λεπτά πριν το τέλος του πρώτου ημιχρόνου. Στην επανάληψη και αφού είχαν προηγηθεί εκπληκτικές αποκρούσεις του Τζοφ, οι Ιταλοί πίεσαν και τελικά κατάφεραν να φέρουν το παιχνίδι στα ίσα με απ ευθείας κτύπημα φάουλ του Ντομενγκίνι στο 76’. Το σκορ δεν άλλαξε στην παράταση και οι δύο αντίπαλοι ανανέωσαν το ραντεβού τους στο ίδιο γήπεδο δύο μέρες αργότερα.

Ανώτεροι αυτή τη φορά οι Ιταλοί προηγήθηκαν 1-0 στο 12’ με γκολ του Ρίβα για να κλειδώσουν τη νίκη στο 31’ με τέρμα που σημείωσε ο Αναστάζι, από ελεγχόμενη όμως θέση οφ σάιντ. Ήταν η πρώτη μεγάλη επιτυχία της ‘’Σκουάντρα Ατζούρα’’ μετά τα δύο προπολεμικά Παγκόσμια Κύπελλα που είχε κατακτήσει το 1934 και 1938.

Οι συνθέσεις του τελικού
Ιταλία: Τζοφ, Μπούρνιχ, Φακέτι, Σαλβαντόρε, Γκουαρνέρι, Ροζάτο, Ντομενγκίνι, Ματσόλα, Αναστάζι, Ντε Σίστι, Ρίβα.
Γιουγκοσλαβία: Πάντελιτς, Φάζλαγκιτς, Νταμιάνοβιτς, Πάβλοβιτς, Παούνοβιτς, Χόλτσερ, Χόσιτς, Τρίβιτς, Μούσεμιτς, Ατσίμοβιτς, Τζάιτς.

* Ο Κώστας Τζανιδάκης είναι Υπεύθυνος Σύνταξης του μουσικού site www.rockandroll.gr

- Διαβάστε επίσης:

- Εuro 1960: Το πρώτο EURO ήταν... κομμουνιστικό!
- Εuro 1964: Ο δικτάτορας Φράνκο πήρε ρεβάνς από την ΕΣΣΔ 

Φωτογραφίες Άρθρου

Βίντεο Άρθρου